BEZPIECZEŃSTWO PERSONALNE W PERSPEKTYWIE NOWYCH PARAMETRÓW RYZYKA
DOI:
https://doi.org/10.34813/03coll2026Słowa kluczowe:
bezpieczeństwo personalne, ryzyko, zagrożenia, nowoczesność, postnowoczesnośćAbstrakt
Procesy modernizacyjne i „antropocentryzacja zagrożeń” stały się źródłem rekonfiguracji myślenia i postrzegania bezpieczeństwa podmiotu. Jednym z kierunków zmian jest ewolucja świadomości denotacji terminu bezpieczeństwo od identyfikacji militarnej, politycznej do konotacji personalnej (zindywidualizowanej). Współcześnie znaczenia nabiera dyskurs potoczny i naukowy wokół problematyki bezpieczeństwa perso- nalnego lokującego podmiot (człowieka) w centrum dociekań badawczych. Fundamentalnym składnikiem owej aktywności poznawczej jest identyfikacja atrybutów otoczenia strukturalnego, pośród których można wyróżnić nowe parametry ryzyka determinujące ilościowe i jakościowe aspekty procesów kształtowania bezpieczeństwa personalnego. „Oryginalność” tych parametrów wynika z ich różnej w stosunku do przeszłości etiologii. Ciężar dominacji parametrów ryzyka został przeniesiony z zagrożeń naturalistycznych na zagrożenia kulturowe (antropocentryczne).
Bibliografia
Bauman, Z. (2007). Płynne życie. Tłum. T. Kunz. Wydawnictwo Literackie.
Beck, U. (2002). Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Tłum. S. Cieśla. Scholar.
Beck, U., Giddens, A., Lash, S. (2009). Modernizacja refleksyjna. Polityka, tradycja i estetyka w porządku społecznym nowoczesności. Tłum. J. Konieczny. Wydawnictwo Naukowe
Bednarkiewicz, M., Łubczyk, K., Ługowska, E., Witecka, J. (red.). (1981) Encyklopedia organizacji i zarządzania. Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne.
Caplan, P. (2000). Introduction: Risk Revisited, W: P. Caplan (Ed.), Risk Revisited (1–28). Pluto Press. https://doi.org/10.2307/j.ctt18fsbr6.5
Drabik, K. (2007). Godność umierania jako podstawowy problem etyczny. W: D. Probucka (red.), Etyka wobec sytuacji granicznych (225–236). Wydawnictwo Impuls.
Drabik, K. (2013). Bezpieczeństwo personalne i strukturalne. Wydawnictwo Akademii Obrony Narodowej.
Drabik, K. (2022). Zasada przyczynowości w warunkach postnowoczesnego ryzyka. W: J. Ważniewska (red.), Bezpieczeństwo społeczeństwa cyfrowego we współczesnym świecie (31–47). Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczo-Humanistycznego.
Drabik, K., Pieczywok, A. (2018). Demograficzne i globalizacyjne aspekty bezpieczeństwa personalnego. Wydawnictwo Akademii Sztuki Wojennej.
Dudek, D., Siwek, M. (2007). Współistnienie chorób somatycznych i depresji, Psychiatria, 1, 17–24.
Fukuyama, F. (2004). Koniec człowieka. Konsekwencje rewolucji biotechnologicznej. Tłum. B. Pietrzyk. Wydawnictwo Znak.
Giddens, A. (2002). Runaway World: How Globalization Is Reshaping Our Lives (2nd ed.). Profile Books.
Giddens, A. (2008). Konsekwencje nowoczesności. Tłum. E. Klekot. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Glen, A. (2021). Podstawy poznania bezpieczeństwa podmiotu. Aksjologia, ontologia, epistemologia, metodologia. Uniwersytet Przyrodniczo-Humanistyczny.
Goszczyńska, M. (1997). Człowiek wobec zagrożeń. Uwarunkowania oceny i akceptacji ryzyka. Wydawnictwo Żak.
Grabińska, T. (2017). Personalistyczny kontekst bezpieczeństwa personalnego. W: T. Grabińska, Z. Kuźniar (red.), Bezpieczeństwo personalne a bezpieczeństwo strukturalne, t. V (109–122). Wydawnictwo Wyższej Szkoły Oficerskiej Wojsk Lądowych.
Grabińska, T. (2018). Bezpieczeństwo osoby i wspólnoty. Ochrona bytu osobowego w obliczu ideologii i praktyki transhumanizmu. Wydawnictwo Akademii Wojsk Lądowych.
Habermas, J. (1983). Teoria i praktyka. Tłum. M. Łukasiewicz, Z. Krasnodębski. Państwowy Instytut Wydawniczy.
Harari, Y. N. (2020). Sapiens. Od zwierząt do bogów. Tłum. J. Hunia. Wydawnictwo Literackie.
Jaroń, J. (1999). Bioetyka. Wybrane zagadnienia. Wydawnictwo Nowator.
Lyotard, J. F. (1997). Kondycja ponowoczesna. Aletheia.
Naczelna Izba Lekarska. (b.d.). Kodeks etyki lekarskiej. https://nil.org.pl/uploaded_images/1574857770_kodeks-etyki-lekarskiej.pdf.
Olszówka, M., Maciąg, K. (red.). (2015). Choroby nowotworowe – wybrane zagadnienia. Fundacja na rzecz promocji nauki i rozwoju Tygiel.
Potter, R. (1971). Bioetics. Bridge to the Future. Englewoods Clifs, N. J. Prentice-Hall.
Różanowski, K. (2007). Sztuczna inteligencja: rozwój, szanse i zagrożenia. Zeszyty Naukowe Warszawskiej Wyższej Szkoły Informatyki, 2, 109–135.
Shah, S. (2020). Epidemia. Od dżumy przez AIDS i ebolę po COIVID-19. Tłum. M. Rost. Wyd. Znak Horyzont.
Studenski, R. (2004). Ryzyko i ryzykowanie. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Ślipko, T. (1988). Granice życia. Dylematy współczesnej bioetyki. Wydawnictwo Akademii Teologii Katolickiej.
Świniarski, J. (1997). O naturze bezpieczeństwa. Prolegomena do zagadnień ogólnych. Wydawnictwo Ulmak.
Tokarczyk, R. (2000). Prawa narodzin, życia i śmierci. Kantor Wydawniczy.
United Nations Development Programme. (1994). Human development report 1994: New dimensions of human security. Oxford University Press. https://hdr.undp.org/content/human-development-report-1994
Zacher, L.W. (1994). Socjologia ryzyka. Próba nowej subdyscypliny. W: L.W. Zacher, A. Kiepas (red.), Społeczeństwo a ryzyko. Multidyscyplinarne studia o człowieku i społeczeństwie w sytuacji niepewności i zagrożenia. Fundacja Edukacyjna Transformacje.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Krzysztof Drabik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
