STRATEGIE ADAPTACJI KULTUROWEJ MIGRANTÓW Z UKRAINY. DONIESIENIE Z BADAŃ PILOTAŻOWYCH W WOJEWÓDZTWIE POMORSKIM

Abstrakt

Doświadczenia migrantów w okresie przystosowywania się do życia w nowym miejscu pobytu stanowią nieodłączny element ich procesu adaptacji kulturowej. Mogą przyczyniać się do występowania trudności w funkcjonowaniu fizycznym, psychicznym i społecznym, których nasilenie zależy od uwarunkowań indywidualno-osobowych jednostki. Migracja postrzegana jako życiowa zmiana nie pozostaje bez wpływu na konstrukt tożsamości osoby migrującej. W takim kontekście zjawisko adaptacji kulturowej w procesie migracji wydaje się szczególnie istotne ze względu na sposób i jakość funkcjonowania jednostki, które mogą być konstruktywne lub niekonstruktywne zarówno dla niej samej, jak i społeczeństwa przyjmującego. Tematyka artykułu skoncentrowana jest wokół zagadnień związanych z adaptacją kulturową osób z doświadczeniem migracji, dla których tłem interpretacyjnym jest teoria akulturacji J. Berry’ego. Autorzy wyróżniają cztery przyjmowane przez migrantów strategie adaptacji kulturowej: asymilację, integrację marginalizację i separację. Każda z nich charakteryzuje się innym rozwiązaniem dylematu odnoszącego się jednocześnie do zachowania własnej, dotychczasowej tożsamości kulturowej oraz do funkcjonowania w nowej kulturze kraju przyjmującego.

Tekst prezentuje wyniki badań pilotażowych przeprowadzonych w województwie pomorskim. Ich celem było ustalenie dominującej wśród badanych migrantów strategii adaptacji kulturowej, a następnie sprawdzenie, czy zmienne, takie jak płeć, wiek, długość pobytu w Polsce, znajomość języka polskiego, aktywność zawodowa, przyczyna migracji i orientacja na przyszłość, mogą istotnie różnicować osoby z doświadczeniem migracji ze względu na przyjmowaną przez nich strategię adaptacji kulturowej. Badania przeprowadzone zostały metodą sondażu diagnostycznego z wykorzystaniem strategii kuli śnieżnej. Uzyskane wyniki wskazują na strategię integracji jako najbardziej dominującej w badanej próbie, co świadczyć może o wysokim poziomie sprawności ukraińskich migrantów w funkcjonowaniu zarówno w kulturze ojczystej, jak i polskiej. Z uwagi na charakter badania pilotażowego i liczebność próby badawczej, wyprowadzone wnioski nie mogą być jednak interpretowane w kategoriach uogólniających. Są jedynie przesłanką do wyznaczenia kierunku dalszych badań.