ZDALNIE PO ZDALNYM? PERSPEKTYWA PORÓWNAWCZA PRACY NAUCZYCIELI PRZED I PO PANDEMII COVID-19
DOI:
https://doi.org/10.34813/26coll2025Słowa kluczowe:
pandemia COVID-19, edukacja, kompetencje medialne, edukacja zdalna, edukacja na odległośćAbstrakt
Dynamika sytuacji wywołanej pandemią COVID-19 wpłynęła na wiele form dotychczasowych zachowań społecznych. Jedną z nich stała się nowa formuła edukacji, jaką jest edukacja zdalna (edukacja na odległość, e-edukacja). Kształcenie na odległość przy pomocy różnego typu platform, jak Zoom, Microsoft Teams, ujawniło, jak słaby jest stopień prawdziwej cyfryzacji polskiej oświaty. Zarazem uświadomiło potrzebę podniesienia poziomu kompetencji medialnych polskich pedagogów. Celem przeprowadzonych badań jakościowych w formie wywiadów z nauczycielami prowadzącymi zajęcia edukacyjne w szkołach różnych typów było zbadanie ich kompetencji medialnych i rozumienia nauczania zdalnego w realiach cyfrowej szkoły XXI wieku. Badania odbyły się w dwóch turach: od czerwca do września 2020 i 2022 roku. W celu oddania specyfiki pracy nauczycieli do badań zaproszono po trzy osoby z każdego poziomu edukacji (szkoła podstawowa, szkoła średnia, szkoła wyższa). Wnioski płynące z badań zmuszają do refleksji nad wykorzystywaniem nowoczesnych technologii w szkole i skutecznego przygotowania nauczycieli na wyzwania XXI wieku.
Bibliografia
Baacke, D. (1999). Was ist Medienkompetenz? Fünf Statements. W: V.A. Gerdes, Lernen am Computer in der Grundschule – Konzeption, Gestaltung und technische Umsetzung eines E-Learning Kurses zur Förderung der Medienkompetenz von Grundschulkindern.
Babbie, E. (2004). Badania społeczne w praktyce. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Cellary, W. (2020). Edukacja w świetle pandemii. W: J. Lubacz (red.), Nauczanie po pandemii. Nowe pytania czy nowe odpowiedzi na stare pytania? (15–24). Instytut Problemów Współczesnej Cywilizacji im. Marka Dietricha.
Denzin, N., Lincoln, K., Yvonna, S. (red.). (2009). Metody badań jakościowych, t. 1. Wydawnictwo Naukowe PWN. Flick, U. (2012). Projektowanie badania jakościowego. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Goban-Klas, T. (2004). Media i komunikowanie masowe. Teorie i analizy prasy, radia, telewizji i Internetu. Wydawnictwo Naukowe PWN. GUS. (b.d.). Pojęcia stosowane w statystyce publicznej. GUS. https://stat.gov.pl/metainfor-macje/slownik-pojec/pojecia-stosowane-w-statystyce-publicznej/1428,pojecie.html
Jemielniak, D. (2012). Badania jakościowe. Podejścia i teorie. t. 1. Wydawnictwo Naukowe PWN. Juszczyk, S. (2013). Badania jakościowe w naukach społecznych. Szkice metodologiczne. Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego.
Konecki, K. (2019). Kreatywność w badaniach jakościowych. Pomiędzy procedurami a intuicją. Przegląd Socjologii Jakościowej, 3, 30–54. https://doi.org/10.18778/1733-8069.15.3.03
Meho, L. (2006). E-mail interviewing in qualitative research: A methodological discussion. Journal of American Society for Information Science and Technology, 57, 1284–1295. https://doi.org/10.1002/asi.20416
Miszczuk, R. (2007). Zakres kompetencji współczesnego nauczyciela w kontekście reformy systemu edukacji. W: Z. Bartkowicz, M. Kowaluk, M. Samujło (red.), Nauczyciel kompetentny: teraźniejszość i przyszłość. Wydawnictwo UMCS.
O’Connor, H., Madge, C., Shaw, R., Wellens, J. (2008). Internet-based interviewing. W: N. Fielding, R.M. Lee, G. Blank (red.), The SAGE Handbook of Online Research Methods. Sage Publications. https://doi.org/10.4135/9780857020055.n15
Plebańska, M., Szyller, A., Sieńczewska, M. (2020). Edukacja zdalna w czasach COVID-19: Raport z badania. Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego.
Pyżalski, J. (2020). Edukacja w czasach pandemii wirusa COVID-19: Z dystansem o tym, co robimy obecnie jako nauczyciele. EduAkcja. https://zdalnie.edu-akcja.pl/wp-content/uploads/2020/04/Edukacja_w_czasach_pandemii.pdf
Siemieniecki, B. (2021). Pedagogika medialna. Podręcznik akademicki. Wyd. nowe. Wydawnictwo Naukowe PWN. https://doi.org/10.53271/2021.005
Sokołowski, M. (2021). Tymczasowość, zmienność, niepewność. Media i społeczeństwo w czasach „nowej normalności”. W: M. Sokołowski, „Zatruta studnia”? Media w czasach pandemii COVID-19 (7–22). Wydawnictwo Adam Marszałek.
Tomczyńska, W. (2010). Digital exclusion – definicje, przyczyny, przeciwdziałanie. Adeptus. Pismo humanistów, 10, 1–17.
Touraine, A. (2009). Od rozumienia społeczeństwa do odkrywania podmiotu. W: A. Manterys, J. Mucha (red.). Nowe perspektywy teorii socjologicznej. Wybór tekstów. Zakład Wydawniczy NOMOS.
Winiarczyk, A., Warzocha, T. (2021). Edukacja zdalna w czasach pandemii COVID-19. Forum Oświatowe, 33(1), 61–76.
Wójcik, W. (2022). Zdalnie niezdolni? Kompetencje medialne w polskiej oświacie spowodowane pandemią wirusa COVID-19. W: M. Sokołowski (red.). Media - Edukacja – Kultura (19–96). Wydawnictwo Akademia Nauk Stosowanych w Elblągu.
Akty prawne
Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie szczególnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. 2020 poz. 493, z późn. zm.).
Rozporządzenie wydane na podstawie ustawy z dnia 14 grudnia 2016r.
Prawo oświatowe (Dz. U. z 2019 r. poz. 1148, z późn. zm).
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Marek Sokołowski, Weronika Wójcik
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
