ODZYSKIWANIE NATO – ROLA POLSKI
DOI:
https://doi.org/10.34813/48coll2024Słowa kluczowe:
NATO, Polska, koncepcja strategiczna, kolektywna obrona, flanka wschodniaAbstrakt
NATO jako podmiot transepokowy w historii ewolucji globalnej architektury bezpieczeństwa, został poddany w erze postzimnowojennej naturalnej presji dostosowawczo-transformacyjnej w zakresie misji funkcjonowania i wykorzystywania potencjału. Pod wpływem dyskursu wewnątrzsojuszniczego, ale także m.in. presji zewnętrznej, jak również w związku z potrzebami systemu międzynarodowego, dokonywał przewartościowań strategicznych. Miały one różne skutki – tak dla systemu, jak i zapisów podstawy funkcjonowania NATO. Historia jednak po raz kolejny upomina się o powrót do strategicznych źródeł – tj. odzyskanie właściwych priorytetów i witalności. Tytułowa rola Polski prezentowana jest w niniejszym artykule jako rola państwa o szczególnym wpływie na „odzyskiwanie” NATO, jak również o wyjątkowej roli w NATO „odzyskanym”.
Bibliografia
Banasik, M. (2022). Dominacja strategiczna w środowisku bezpieczeństwa międzynarodowego. Difin.
Bondalski, J. (2020). Format bukaresztański jako strategiczny wymiar współpracy państw wschodniej flanki NATO. W: M. Żyła, P. Krzykowski, J. Grabowski (red.) Bezpieczeństwo północno-wschodniej flanki NATO. Akademia Sztuki Wojennej.
Bornio, J. (2019). Bezpieczeństwo narodowe Polski w kontekście kryzysu ukraińskiego. Wy- miar polityczno-militarny. Difin.
Budzisz, M. (2022). Polska jako najdalej wysunięty bastion Zachodu. Co powiedział nam Joe Biden, W: B. Radziejewski (red.), Geopolityczne trzęsienie ziemi. Jak rosyjska agresja na Ukrainę zmieniła świat. Wydawnictwo Nowej Konfederacji.
CBOS. (2024, 16 maja). Stosunek do NATO i obecności wojsk sojuszniczych w Polsce. Komu- nikat z badań nr 40. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2022/K_040_22.PDF
Erlanger, S. (2022, 4 listopada). Who will be NATO’s next chief? The race is on. The New York Times. https://www.nytimes.com/2022/11/04/world/europe/nato-next-secretary-general.html
Fabian, B., Guzinger, M., Van Tol, J., Cohn, J., Evans, G. (2019). Strenghtening the Defense of Nato’s Easter Frontier. Center for Strategic and Budgetary Assesments. https://csbaonline.org/uploads/documents/Stengthening_the_Defense_of_NATOs_East- ern_Frontier_WEB_1.pdf
Gilliam, J.B., Van Wie, R.C. (2022). Feasible U.S. Steps to Strenghten NATO deterrence in the Baltics and Poland. Foreign Policy at Brookings. https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2022/03/FP_20220322_nato_deterrence_gilliam_van_wie.pdf
Gotkowska, J., Tarociński, J. (2022, 5 lipca). Co po Madrycie? Szczyt NATO a bezpieczeństwo wschodniej flanki. Komentarze OSW. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komenta- rze-osw/2022-07-05/co-po-madrycie-szczyt-nato-a-bezpieczenstwo-wschodniej-flanki
Helysh, M., Matiaszczyk, N. (2022, 9 czerwca). Suma wszystkich kontaktów dyplomatycznych W. Zełeńskiego (od 05.2019). Instytut Nowej Europy. https://ine.org.pl/relacje-miedzy-panstwowe-ukrainy-przedstawione-na-infografikach-od-05-2019r/
Hernandes, G. R. (2022, listopad). Poland reignities Nuclear Sharing Conversation. Arms Control Association. https://www.armscontrol.org/act/2022-11/news/poland-reignites-nuclear-sharing-conversation
Hooker, R. D. (2019, październik). How to Defend the Baltic States, The Jamestown Foundation. https://jamestown.org/wp-content/uploads/2019/10/How-to-Defend-the-Baltic-States-full-web4.pdf
Jukic, I.J. (2022, 20 kwietnia). How Poland become a Major European Policy. New Lines Institute. https://newlinesinstitute.org/state-resilience-and-fragility/how-poland-became-a-major-european-player/
Kik, K. (2020). Polska racja stanu w warunkach członkostwa w UE i NATO, W: I. Kraś, R. Kubicki (red.), Racja stanu Polski w Europie (55–65). Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR.
Kozubal, M. (2022). Sondaż: Polacy są gotowi wesprzeć Szwecję i Finlandię w przypadku rosyjskiego ataku. Rzeczpospolita. https://www.rp.pl/wojsko/art36359091-sondaz-polacy-sa-gotowi-wesprzec-szwecje-i-finlandie-w-przypadku-rosyjskiego-ataku.
Krzykowski, P. (2018). Bezpieczeństwo narodowe Rzeczypospolitej Polskiej do końca trzeciej dekady XXI wieku. Akademia Sztuki Wojennej.
Krzykowski, P., Piotrowski, S., Żyła, M. (2020). Konsolidacja wschodniej flanki NATO. Aka- demia Sztuki Wojennej.
Kupiecki, R. (2015). Obrona kolektywna NATO. Stała misja i zmienny kontekst strategiczny. Rocznik Strategiczny (2014/2015), 313–327.
Kupiecki, R. (2019). Poland and NATO after the Cold War. Ministry of Foreign Affairs Re- public of Poland, The Polish Institute of International Affairs.
Kupiecki, R. (2022). Bezpieczeństwo Polski po agresji Rosji na Ukrainę. Aspekt sojuszniczy, W: R. Kuźniar (red.), Bezpieczeństwo Polski w świetle wojny na wschodzie (83–101).Wy- dawnictwo Naukowe Scholar.
Kuźniar, R. (2022). Ewolucja środowiska i polityki bezpieczeństwa Polski w ostatnich latach. W: R. Kuźniar (red.), Bezpieczeństwo Polski w świetle wojny na wschodzie (19–41). Wydawnictwo Naukowe Scholar.
Lang, K.-O. (2024). Doomed to conflict or a marriage of convenience? The future of German and Polish Eastern Policies. W: A. Baler (red.), A new opening? German-Polish cooper- ation and the war in Ukraine. https://www.kew.org.pl/wp-content/uploads/2024/01/A- new-opening-30-01-2024.pdf
Lipert-Sowa, M. (2022). Enhancing resilience: the state of play in NATO, European Union, and Poland. Security. Theory and Practice, 3, 278–296.
Lucas, E. (2022). Hot Seat. Who will be NATO’s next secretary general?. The New York Times. https://www.nytimes.com/2022/11/04/world/europe/nato-next-secretary-general.html
Madej, M. (2020). Zamykające się okno możliwości: Polska i nowa koncepcja strategiczna NATO. Komentarz. Fundacja im. Stefana Batorego, Forum Idei. https://www.batory.org.pl/wp-content/uploads/2020/12/M.Madej_Komentarz_Polska-i-nowa-koncepcja-strategiczna-NATO.pdf
Michnik, W. (2015). Poland’s Role in NATO and the Transformation of the Transatlantic Se- curity, W: M. Matyasik M. (red),15 Years of Polish Membership in NATO. Experiences and Future Challenges. Wydawnictwo Kontekst.
Michnik, W. (2022, kwiecień–maj). Poland as a new frontline state. New Eastern Europe, 3, 131–135. https://neweasterneurope.eu/2022/04/25/issue-3-2022-the-pain-of-war/.
Mills, C. (2022). Military assistance to Ukraine since the Russian invasion. Research Briefing. House of Commons Library. https://researchbriefings.files.parliament.uk/documents/CBP-9477/CBP-9477.pdf
NATO. (2020, 25 listopada). NATO 2030: United for New Era. Analysis and Recommendations of the Reflection Group Appointed by the NATO Secretary General. https://www.nato.int/nato_static_fl2014/assets/pdf/2020/12/pdf/201201-Reflection-Group-Final-Report-Uni.pdf
NATO. (2022, 29 czerwca). NATO 2022 Strategic Concept. www.act.nato.int/wp-content/uploads/2023/05/290622-strategic-concept.pdf
NATO. (2024, 15 maja). What is NATO strategic concept? https://www.nato.int/strategic-concept/ NATO-PA. (2022, marzec). NATO Parliamentary Assembly's Contribution to the NATO 2022 Strategic Concepts. https://www.nato-pa.int/download-file?filename=/sites/default/files/2022-03/NATO%20PA%20contribution%20to%20the%202022%20Strategic%20Concept.pdf.
Nowak, K. (2024, 12 marca). Co o Polsce uważają inne kraje NATO? „Kluczowe państwo graniczne”. Forsal. https://forsal.pl/swiat/bezpieczenstwo/artykuly/9455828,co-o-polsce-uwazaja-inne-kraje-nato-kluczowe-panstwo-graniczne.html
Paszewski, T. (2020). Przyszłość stosunków transatlantyckich z perspektywy Europy – konsekwencje dla Polski. W: P. Grochmalski, P. Lewandowski, P. Paszak (red.), Polska racja stanu w perspektywie globalnych przemian (127–147). Akademia Sztuki Wojennej.
Pełczyńska-Nałęcz, K. (2019). Poland’s approach to Russia Radicalism without policy. Stefan Batory Foundation, Idea Forum. https://www.batory.org.pl/upload/files/Programy%20operacyjne/Forum%20Idei/Polands%20approach%20to%20Russia_wersja_na_www.pdf
Polcikiewicz, Z. (2021). Geneza i implikacje przystąpienia Polski do organizacji Sojuszu Pół- nocnoatlantyckiego. W: K. Sierzputowska, S. Sadowski, A. Kotowski, K. Garczewski (red.), Wielowektorowość polskiej polityki bezpieczeństwa w XXI wieku. Wybrane aspekty (13–31). Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego.
Poushter, J., Christine, H., Clancy, L. (2022, czerwiec). Spotlight on Poland: Negative Views of Russia Surge, but Ratings for U.S., NATO, EU Improve. Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/global/2022/06/22/spotlight-on-poland-negative-views-of-russia-surge-but-ratings-for-u-s-nato-eu-improve/
Pszczel, R. (2024, 8 marca). 25 lat Polski w NATO: osobiste wspomnienie polskiej drogi do Sojuszu i lekcje na dziś. Ośrodek Studiów Wschodnich. https://www.osw.waw.pl/pl/publikacje/komentarze-osw/2024-03-08/25-lat-polski-w-nato-osobiste-wspomnienie-polskiej-drogi-do
Reeves, C. (2021). Discerning Poland’s contemporary strategic culture. An analysis of the 2020 National Security Strategy of the Republic of Poland, Politeja, 6(75), 283–305.
Simakovsky, M.D., Williams, J.M. (2021). NATO-Russian Relations in an Era of Russian Aggression. W: J. Blessing, K. Kjellström Elgin, N.M. Ewers-Peters (Eds.), NATO 2030. Towards a New Strategic Concept and Beyond (23–46). Foreign Policy Institute and Henry A. Kissinger Center for Global Affairs P.H. Nitze School of Advanced International Studies.
Skorek, A. (2014). Sojusz amerykańsko-izraelski w perspektywie realistycznej. W: E. Haliżak, J. Czaputowicz (red.) Teoria realizmu w nauce o stosunkach międzynarodowych: założenia i zastosowania badawcze (279–296). Polskie Towarzystwo Studiów Międzynaro- dowych/ Wydawnictwo Ramb.er.
Sobolewski, G. (2021). Military security of Poland – From theory to practice. Polish Political Science Yearbook, 50, 1–21.
Szymańska-Borginon, K. (2022). Polak Szefem NATO? „Rola Polski w Europie znacznie wzrosła”. https://www.rmf24.pl/raporty/raport-wojna-z-rosja/news-polak-szefem-nato-rola-polski-w-europie-znacznie-wzrosla,nId,6071681#crp_state=1
Śliwa, Z. (2022). Poland as a front-line nation in the wake of Russian aggression in Ukraine. Sõjateadlane/Estonian Journal of Military Studies, 20, 123–140.
Tomaszycki, M., Mierzwa, D. (2022). Imperial policy of the Russian Federation versus cohesion and coherence of NATO’s new strategic concept. International Politics, 59, 749–766.
Widzyk, A. (2022). Polska jak zachodnie Niemcy w czasie zimnej wojny.
https://www.dw.com/pl/die-welt-polska-jak-zachodnie-niemcy-w-czasie-zimnej-wojny/a-61431235
Wike, R., Fetterolf, J., Fagan, M., Gubbala, S. (2022). Positive ratings for NATO. https://www.pewresearch.org/global/2022/06/22/positive-ratings-for-nato/
Wojciechowski, S. (2020). 21 years of Polish military NATO Membership – Glass half empty. Kwartalnik Bellona, 3, 13–36.
Wojczal, K. (2023). To jest nasza wojna! https://www.krzysztofwojczal.pl/geopolityka/europa-centralna/polska-europa-centralna/to-jest-nasza-wojna/
Zarobny, S., Sałek-Imińska, A. (2021). Przemiany w polskiej kulturze strategicznej na tle porównawczym. Akademia Pomorska w Słupsku.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2024 Damian Jarnicki
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
