Kształcenie personelu w okresie rozwoju żeglugi autonomicznej
DOI:
https://doi.org/10.34813/57coll2025Słowa kluczowe:
edukacja, kadra morska, bezpieczeństwo na morzu, system zarządzania bezpieczeństwem, metasystemAbstrakt
Celem opracowania jest zwrócenie uwagi na przygotowanie kadr do obsługi autonomicznych statków nawodnych (Maritime Autonomous Surface Ship – MASS) podczas transformacji cyfrowej na morzu. Tradycyjna żegluga rozwija się od wieków przez postęp technologiczny a obecnie również przez cyfryzację. Sytuacja powoduje, że rzeczywistość przenika się z wirtualną przestrzenią, a rola człowieka staje się rozmyta i niejasna. Notyfikowana jest dysharmonia pomiędzy transformacją technologiczną na morzu, a środowiskiem bezpieczeństwa, podczas współcześnie zachodzących zmian w branży morskiej i obawa o umiejscowienie człowieka w dalszym rozwoju przemysłu morskiego. Autorka na podstawie własnych obserwacji prowadzonych podczas swojej ponad dwudziestoletniej pracy w branży morskiej, podkreśla znaczenie odpowiednio wykwalifikowanej kadry do obsługi urządzeń na statkach/jednostkach morskich oraz rolę jaką pełni w funkcjonowaniu systemów zarządzania bezpieczeństwem. Przedstawia metasystem zarządzania bezpieczeństwem na obszarach morskich. Klasyfikuje w nim kadrę wraz z zestawem kompetencji jakie powinna posiadać lub uzyskać podczas dedykowanych szkoleń. Wskazuje również interesariuszy morskich, projektanta i użytkownika stanowiących krytyczny element zapewnienia bezpieczeństwa na morzu podczas wdrażania nowych rozwiązań uwzględniających rozwój technologiczny i środowisko bezpieczeństwa na morzu. Praca kończy się wnioskami oraz wskazaniem kierunków dalszego rozwoju kadr dla zapewnienia kultury bezpieczeństwa na morzu, która transponuje w kierunku kultury cyberbezpieczeństwa na morzu.
Bibliografia
Bratić, K., Vukša, S., Pavić, I., Stazić, L. (2019). Review of Autonomous and Remotely Controlled Ships in Maritime Sector. Transactions on Maritime Science, 8(2), 253–265. https://doi.org/10.7225/toms.v08.n02.011
Chircop, A. (2022). Remotely operated and autonomous ships: New issues for the law of the sea? IMO Seminar on Development of a Regulatory Framework for Maritime Autonomous Surface Ships (MASS), 5–6.09.2022. https://wwwcdn.imo.org/localresources/en/OurWork/Safety/PublishingImages/Pages/MASS/01_Aldo%20Chircop_MASS%20and%20the%20Law%20of%20the%20Sea.pdf.
Gliszczyński G., Panasiewicz L. (2018). Koncepcja modelu metasystemu jako kierunek rozwoju teorii systemów zarządzania. Przegląd Organizacji, 1(936), 21–29. https://doi.org/10.33141/po.2018.01.03
Goldberg, M. (2013). Why Maritime Safety Culture are hard to change (it’s not all bad news). Maritime Professional, Sep. 30.
Grabowski, M., Rowen, A., Rancy, J. (2018). Evaluation of wearable immersive augmented reality technology in safety-critical systems. Safety science, 103, 23–32. https://doi.org/10.1016/j.ssci.2017.11.013
International Maritime Organization. (2014). International Convention for the Safety of Life at Sea (SOLAS), 1974, as amended in 2022 (PRS ed.). IMO Centre at PRS.
International Maritime Organization. (2017). STCW Convention: International Convention on Standards of Training, Certification and Watchkeeping for Seafarers, including 2010 Manila Amendments (Consolidated edition, 2017). International Maritime Organization.
International Maritime Organization. (2018). International Safety Management Code (ISM Code) and guidelines on implementation of the ISM Code (2014 ed.). International Maritime Organization.
International Maritime Organization. (2019, July 8). Generic guidelines for developing IMO goal-based standards (MSC.1/Circ.1394/Rev.). International Maritime Organization.
International Maritime Organization. (2024). Project of the International Maritime Autonomous Surface Ship Code (MSC No. 108). International Maritime Organization.
Krawiec, K. (2019). Cyberbezpieczeństwo. Podejście systemowe. Wydawnictwo Oficyna Wydawnicza Politechniki Warszawskiej.
Lideman, K. (2017). Bezpieczeństwo informacyjne. Wyd. 2, PWN.
MASS World (2023, October 1). MASS People working group submitted first document to International Maritime Organization. MASS World. https://massworld.news/mass--people-working-group-submitted-first-document-to-international-maritime-organization/
Międzynarodowa Organizacja Morska. (2024, 2–6 grudnia). Sprawozdanie ze spotkania międzynarodowego – 109. sesja Komitetu Bezpieczeństwa Morskiego (MSC 109).
Miler, R.K. (2015). Transport morski. W: R.K. Miler, Bezpieczeństwo transportu morskiego (20–70). PWN.
Mrozowska, A., Królikowski, A., Wróbel, R. (2016). Kultura bezpieczeństwa (Safety Culture) w systemie zarządzania bezpieczną eksploatacją statków i zapobiegania zanieczyszczeniom. Prace Wydziału Nawigacyjnego Akademii Morskiej w Gdyni, 30, 23–37. https://doi.org/10.12716/1002.30.02
Mrozowska, A., Wróbel, R., Mrozowski, P. (2022). System zarządzania bezpieczeństwem w zarysie – analiza organizacja i metodyka oceny bezpieczeństwa. Wydawnictwo Difin.
Oruc, A., Chowdhury, N., Gkioulos, V. (2024). A modular cyber security training programme for the maritime domain. International Journal of Information Security, 23, 1477–1512. https://doi.org/10.1007/s10207-023-00799-4
Ralby, I., Bochman, A. (2021). Cybersecurity Concerns for The Energy Sector in The Maritime Domain. Atlantic Council. Global Energy Center.
Rødseth, O.J., Nordahl, H. (2017). Definitions for Autonomous Merchant Ships. Norwegian Forum for Autonomous Ships. http://nfas.autonomousship.org/ resources/autonom-defs.pdf (access online: 10.05.2024).
Saha, R. (2023). Mapping competence requirements for future shore control center operators. Maritime Policy & Management, 50(4), 415–427. https://doi.org/10.1080/03088839.2021.1930224
Sanfilippo, F. (2017). A multi-sensor fusion framework for improving situational awareness in demanding maritime training. Reliability Engineering & System, Safety, 161, 12–24. https://doi.org/10.1016/j.ress.2016.12.015
Szubrycht, T. (2008). Leksykon bezpieczeństwa morskiego. Akademia Marynarki Wojennej.
Walczak, H.A. (2015). Drogi rozwoju kompetencji dowódcy. Publikacja przygotowana z okazji nadania doktoratu honoris causa AMW Prof. A.H Walczakowi.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Alicja Mrozowska

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.


