Morze Bałtyckie – jezioro NATO czy akwen potencjalnej konfrontacji z Rosją?
DOI:
https://doi.org/10.34813/62coll2025Słowa kluczowe:
Morze Bałtyckie, jezioro NATO, panowanie na morzu, siły morskieAbstrakt
Morze Bałtyckie, traktowane jako zamknięty akwen położony między krajami nordyckimi, krajami Pribałtyki, oraz północną częścią Europy Zachodniej, staje się coraz ważniejszym teatrem potencjalnego konfliktu między Rosją a NATO. Po akcesji Finlandii i Szwecji do Sojuszu, widocznych zintensyfikowanych działaniach Rosji w regionie (zarówno militarnych, jak i hybrydowych), a także destabilizacji wywołanej wojną na Ukrainie, przekształcenie się Bałtyku w przestrzeń wysokiego ryzyka jest coraz bardziej realne.
W artykule skupiono się na próbie odpowiedzi na pytanie postawione w tytule, tj. na roli Bałtyku z perspektywy możliwych do osiągnięcia celów operacyjnych sił okrętowych Rosji i NATO, w świetle dwóch kluczowych zmian, jakie zaszły w bałtyckim środowisku bezpieczeństwa od 2022 roku, tj. zaostrzenie napięć na linii NATO–Rosja w związku z pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę oraz wstąpienie Finlandii i Szwecji do NATO. W odpowiedzi na powyższe pytanie dokonano syntetycznego przeglądu sytuacji geopolitycznej oraz nakreślono ramy przewidywanych działań operacyjnych sił morskich w regionie Morza Bałtyckiego.
Bibliografia
Brzozowski, A. (2024, 6 marca). How NATO’s Northern enlargement changes the power balance in the region. Euractiv. https://www.euractiv.com/section/defence/news/how-nato--northern-enlargement-changes-the-power-balance-in-the-region/
Budginaite-Froehly, J. (2024, 11 czerwca). The Baltic (R)evolution in Military Affairs, Baltic Bulletin. Foreign Policy Research Institute. https://www.fpri.org/article/2024/06/the-baltic--revolution-in-military-affairs/
Cancian, M.F., Monaghan, S., Fata, D. (2023, 27 czerwca). Strengthening Baltic Security: Next Steps for NATO. Center for Strategic & International Studies. https://www.csis.org/analysis/strengthening-baltic-security-next-steps-nato
Dahlstrand, K.E. (2024, 11 grudnia). Achieving the Promise of NATO’s New Northeast Quadrant. Carnegie Endowment for International Peace. https://carnegieendowment.org/research/2024/12/achieving-the-promise-of-natos-new-northeast-quadrant?lang=en
Dalsjö, R., Berglund, Ch., Jonsson, M. (2019). Bursting the Bubble: Russian A2/AD in the Baltic Sea Region: Capabilities, Countermeasures, and Implications. FOI. FOI-R–4651—SE.
Dudzińska K. (2025, 16 stycznia). Acute Need for Security of Critical Infrastructure in the Baltic Sea Region. Polski Instytut Spraw Międzynarodowych. https://www.pism.pl/publications/acute-need-for-security-of-critical-infrastructure-in-the-baltic-sea-region
Dyner, A.M. (2022). Nowa doktryna morska Federacji Rosyjskiej. Komentarz PISM, Nr 110/2022. https://www.pism.pl/webroot/upload/files/Komentarz/Komentarz PISM nr 110-2022.pdf
Galeotti, M. (2019). The Baltic States as Targets and Levers: The Role of the Region in Russian Strategy. George C. Marshall European Center for Security Studies, Number 027. https://www.marshallcenter.org/en/publications/security-insights/baltic-states-targets-and--levers-role-region-russian-strategy-0
Hooker, R.D., Jr. (2019). How to defend The Baltic States. The Jamestown Foundation.
Klein, R.M., Lundqvist, S., Sumangil, E., Pettersson, U. (2019). Baltics Left of Bang: The Role of NATO with Partners in Denial-Based Deterrence. Strategic Forum No. 301, Institute for National Strategic Studies. https://ndupress.ndu.edu/Portals/68/Documents/stratforum/SF-301.pdf
Król, K. (2025). Planowanie operacyjne w regionie Bałtyku. Bezpieczeństwo Narodowe, 46, 77–100. https://doi.org/10.59800/bn/207643
LETA/TBT Staff. (2025, 6 maja). Russia intensifies surveillance of NATO military activities in Baltic Sea - Latvian security service. The Baltic Times. https://www.baltictimes.com/russia_intensifies_surveillance_of_nato_military_activities_in_baltic_sea_-_latvian_security_service/
Livermore, D. (2024, 45 sierpnia). NATO’s Baltic Build-Up, Center for European Policy Analysis. https://cepa.org/article/natos-baltic-build-up/
Makowski, A. (2000). Siły morskie współczesnego państwa. Wyd. Impuls Plus Consulting.
Messmer, M. (2024, 22 kwietnia). The Baltic Sea is far from a ‘NATO lake’ – the alliance must strengthen its defences. Chatham House. https://www.chathamhouse.org/2024/04/baltic-sea-far-nato-lake-alliance-must-strengthen-its-defences
Mishra, R. (2024, 4 kwietnia). Implications of Sweden’s NATO Membership for Russia and the Baltic Region. Australian Institute of International Affairs. https://www.internationalaffairs.org.au/australianoutlook/implications-of-swedens-nato--membership-for-russia-and-the-baltic-region/
Missile Threat CSIS Missile Defense Project. (2021, 10 sierpnia). Missiles of Russia. Center for Strategic and International Studies. https://missilethreat.csis.org/country/russia
NATO. (2022). NATO 2022 Strategic Concept. https://www.nato.int/content/dam/nato/webready/documents/publications-and-reports/strategic-concepts/2022/290622-strategic-
-concept.pdf
Pawlak, J. (2022, 5 września). No, Don’t Call the Baltic a ‘NATO Lake’. Royal United Services Institute (RUSI). https://www.rusi.org/explore-our-research/publications/commentary/no-dont-call-baltic-nato-lake
Reśkiewicz, P. (2025). Flota cieni – nowy „front” działań hybrydowych na wschodniej flance NATO. Bezpieczeństwo Narodowe, 46(1), 199–217. https://doi.org/10.59800/bn/207648
Savitz, S., Winston, I. (2024). A Brief Naval Overview of the Baltic Sea Region. RAND Expert Insights. https://www.rand.org/pubs/perspectives/PEA2111-1.html
Szubrycht, T. (2025). Sojusznicza odpowiedź na zagrożenia na Morzu Bałtyckim. Bezpieczeństwo Narodowe, 46(1), 49–75. https://doi.org/10.59800/bn/207646
Szubrycht, T., Rokiciński, K., Mickiewicz, P. (2020). Morze Bałtyckie w polityce bezpieczeństwa Rosji. Wyd. FNCE.
Vego, M. (2013). Getting Sea Control Right. Proceedings, 139/11/1, s. 329.
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Bartłomiej Pączek
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
