POSZUKIWANIE UZNANIA PRZEZ OPIEKUNÓW PIECZY ZASTĘPCZEJ W CODZIENNYCH TRUDACH WYCHOWAWCZYCH
DOI:
https://doi.org/10.34813/24coll2026Słowa kluczowe:
uznanie, piecza zastępcza, zawody pomocowe, tożsamośćAbstrakt
Uznanie w popularnej koncepcji Axela Honnetha traktowane jest jako najpełniejszy przejaw społecznego cha- rakteru „bycia w świecie” każdego człowieka. Bez drugiego nie istniejemy, nie jesteśmy w stanie się rozwijać, realizować, normalnie funkcjonować. W każdej chwili w naszym życiu przeglądamy się w oczach innych ludzi, tworząc poczucie własnej wartości w oparciu o ich opinie. W artykule opisano, w jaki sposób i z jaką motywacją opiekunowie i pracownicy socjalni budują uznanie w oczach swoich podopiecznych i społeczeństwa. Celem badawczym było ukazanie różnych kontekstów uzyskania uznania oraz powodów, dla których jest to tak ważne dla opiekunów pieczy zastępczej. Zaprezentowane wyniki uzyskano dzięki wywiadom przeprowadzonym po pandemii Covid-19, w czasie której lęk przed chorobą spowodował zamknięcie się na drugiego człowieka i jednocześnie wielu ludziom odmówiono poczucia uznania, tak ważnego w wykonywaniu zawodów pomocowych.
Bibliografia
Baron, B. (2013). Rodzicielstwo zastępcze w historii i praktyce. W: J. M. Garbu-la, A. Zakrzewska, W. Sawczuk (red.), Świat rodziny. Perspektywa interdy-scyplinarna wobec wyzwań i zagrożeń. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Bartnik, A., Szeląg, E., Kopański, Z., Brukwicka, I., Wojciechowska, M. (2012). Profesjonalizacja pielęgniarstwa polskiego. Journal of Public Health, Nurs-ing and Medical Rescue, 1, 3–6.
Bartnikowska, U. (2013). Zranione dziecko – czy wystarczy je tylko kochać? Perspektywa rodzin adopcyjnych i zastępczych. W: J. M. Garbula, A. Za-krzewska, W. Sawczuk (red.), Świat rodziny. Perspektywa interdyscyplinar-na wobec wyzwań i zagrożeń. Wydawnictwo Adam Marszałek.
Bitner, M., Luberadzka-Gruca, J., Wojtasińska, E., Skalec, A., Kulig, B., Kwa-śniewska-Sadkowska, A., Iwanowski, D. (2018). Postępy deinstytucjonali-zacji pieczy zastępczej w Polsce. Raport. Fundusze Europejskie: Wiedza Edukacja Rozwój. https://wise-europa.eu/wp-content/uploads/2018/06/raport_deinstytucjonalizacja.pdf
Boyce, C., Neale, P. (2006). Conducting in-depth interview: A guide for design-ing and conducting in-depth interviews for evaluation input. Pathfinder In-ternational Tool Series, Monitoring and Evaluation-2.
Braun, V., Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology, Qualita-tive Research in Psychology, 3(2), 77–101. https://doi.org/10.1191/1478088706qp063oa
Corrick, H. (1999). The professionalisation of foster care. W: A. Wheal, The RHP Companion to foster care. Russel House, Lyme Regis.
Dawadi, S. (2020). Thematic analysis approach: A step by step guide for ELT research practitioners. Journal of NELTA, 25(1-2), 62–71, https://doi.org/10.3126/nelta.v25i1-2.49731
Erikson, E. (2004). Tożsamość a cykl życia. Zysk i S-ka.
Fraser, N., Honneth, A. (2005). Redystrybucja czy uznanie? Debata polityczno-filozoficzna. Wydawnictwo Naukowe.
Grzegorek, J. N. (2015). O książce Mirosławy Nowak-Dziemianowicz „Walka o uznanie w narracjach. Jednostka i wspólnota w procesie poszukiwania toż-samości”: Istotnych rzeczy kilka i uznaniu bez walki. Rocznik Naukowy Ku-jawsko-Pomorskiej Szkoły Wyższej w Bydgoszczy. Transdyscyplinarne Studia o Kulturze i Edukacji, 10, 307–323.
Hegel, G.W.F. (1963). Fenomenologia ducha. PWN.
Honneth, A. (2012). Walka o uznanie Współczesne Teorie Socjologiczne XXII. Moralna gramatyka konfliktów społecznych. Nomos.
Kantowicz, E. (2018). Teoretyczne i metodologiczne aspekty badań nad profe-sjonalizacją pracy socjalnej, Pedagogika Społeczna, 2(68), 229–240.
Kordaczuk-Wąs, M., Wiktorowicz-Sosnowska, M. (2018). Rodzina zastępcza pomiędzy prawem teorią i praktyką. Exante.
Matejek, J. (2022). Rodzinna piecza zastępcza nad dzieckiem – formy pomocy i wsparcia w codziennym funkcjonowaniu oraz w sytuacjach trudnych – kryzysowych. Kultura-Społeczeństwo-Edukacja, 2, 63–79. https://doi.org/10.14746/kse.2022.21.5
Nowak-Dziemianowicz, M. (2016). Walka o uznanie w narracjach. Jednostka i wspólnota w procesie poszukiwania tożsamości. Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Nowak-Dziemianowicz, M. (2018). Koncepcje uznania w perspektywie pedago-giki ogólnej jako alternatywa wobec neoliberalnej wizji współczesnego świata. Forum Pedagogiczne, 8(1), 167–182. https://doi.org/10.21697/fp.2018.1.12
Nowak-Dziemianowicz, M. (2020). Szkoła jako przestrzeń uznania. Wydawnic-two Naukowe PWN.
Parsons, T. (1964). Ansatz zu einer analytischen Theorie der sozialen Schich-tung. W: D. Rüschemeyer (red.), Beiträge zur soziologischen Theorie (s. 180–205). Luchterhand.
Ricoeur, P. (1992). Oneself as Another. The University of Chicago Press.
Rogulska, A., Danielak-Chomć, M., Kulig, B. (2011). Rodzinne formy opieki zastępczej. Teoria i praktyka. SOS Wioski Dziecięce.
Skalec-Ruczyńska, A. (2023). Proces profesjonalizacji opiekunów zastępczych w Polsce. Główni aktorzy i zasoby. Difin.
Taylor, C. (1992). The politics of recognition. W: A. Gutmann (Ed.), Multicul-turalism and the politics of recognition (s. 25–73). Princeton University Press.
Tischner, J. (2011). Myślenie według wartości. Znak.
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. O wspieraniu rodziny i systemie pieczy za-stępczej (Dz. U. 2011 Nr 149 poz. 887).
Wajsprych, D. (2016). Anerkennung als moralische Tätigkeit im Lernprozess. Zeitschrift fűr Weiterbildungsforschung, 39(2016), 365–372. https://doi.org/10.1007/s40955-016-0067-8
Wajsprych, D., Przybylska, E., Przybylski, B. (2023). Nierówności u ubóstwo edukacyjne. Przegląd polskich i niemieckich badań oświatowych. Wydaw-nictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej.
Wojdała, B. (2022). Źródła niepowodzeń biograficznych wychowanków rodzin zastępczych a prymarne zadanie ich opiekunów. Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze, 612(7), 19–39. https://doi.org/10.5604/01.3001.0015.9885
Wojewoda, M. (2022). Autointerpretacja osoby i problem „mocnego warto-ściowania” w filozofii Charlesa Taylora. Analiza i Egzystencja, 57, 71–90. https://doi.org/10.18276/aie.2022.57-04
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Jolanta Kruk, Kamila Zdanowicz-Kucharczyk
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
